24 April 2019

    DRC RATING Kurumsal Şirket Kredi Derecelendirme Metodolojisi


    Bu metodoloji DRC RATING'in Kurumsal Şirket Kredi Derecelendirme Metodolojisinin kamuya açıklanan versiyonudur; önceden açıklama yapmadan DRC RATING tarafından değiştirilebilir.

    GİRİŞ

    DRC RATING Kurumsal Şirket Kredi Derecelendirme Metodolojisi, fon kullanan şirketlerin finansal yükümlülüklerine ilişkin, ana para ve faiz vb. ara dönem ödemelerini tam ve zamanında yapma yeteneklerine ilişkin ihraççıların kredi değerlilikleri hakkında geleceğe yönelik öngörüde bulunmayı sağlayacak biçimde tasarlanmıştır. DRC RATING derecelendirme notu tablosunda D (temerrüt) notu hariç diğer notlar kredi riski ve kalitesine ilişkin gelecekle ilgili görüşünü yansıtır. Temerrüt notu ise olgusaldır başka bir deyişle yalnızca temerrüt gerçekleştiğinde söz konusu olur. Yatırım seviyesi ve spekülatif seviye derecelendirme notları göreceli temerrüt riskine ilişkin DRC RATING'in görüşünü sembollerle ifade eder.

    DRC RATING'in şirket derecelendirme metodolojisi kredi değerliliğini etkilemesi sözkonusu olan sayısal ve sayısal olmayan faktörlerin dikkate alındığı bir model özelliğini taşır. Sayısal faktörler çoğunlukla bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolardan edinilen verilerle analiz edilir. Sayısal olmayan faktörler ise şirketin faaliyette bulunduğu sektörün özelliklerinden, kullandığı teknolojiye ve kurumsal yapı ile yönetim uygulamalarına kadar geniş bir alanı kapsar. Metodolojimizle, bir taraftan şirketlerin kredi değerliliğini her bir sektör için gerçek durumlarını yansıtmamızı sağlayabilecek kadar esnek olmasını hedeflerken diğer taraftan hangi sektörde olursa olsun metodolojimizin hedef aldığı tüm şirketlere tutarlı biçimde uygulanmasını amaçlıyoruz. Yeterli ve gerekli bütün verilerin dikkatlice irdelendiği bir süreçle oluşturulan derecelendirme görüşümüzün ancak bu biçimde yatırımcılara önemli bir katma değer yaratacağının bilincindeyiz. Bu süreçte derecelendirilen şirket temsilcileri ile yaptığımız yüz yüze görüşmelerin metodolojimizin uygulanması sürecinde önemli bir yere sahip olduğunu belirtmek isteriz. Başka bir ifadeyle talebe bağlı (solicited) kredi derecelendirme işlerimizde bütün sayısal ve sayısal olmayan faktörlerin anlamlandırılmasında şirket yönetimleri ile yapacağımız görüşmeler hayati bir önem taşır. Diğer taraftan izleme sürecinde de şirket yönetimi ile temasta olmayı önemseriz.

    Risk Profili

    Şirketlerin risk profili iş riski ve finansal risk profili olarak iki ana kategoride ele alınır. İş riski çoğunlukla sayısal olmayan faktörleri içerirken, finansal risk genellikle sayısal faktörleri içerir. Değerlendirilecek faktörler sektör bazında bir takım farklılıklar gösterebilir. Bunlar sektör alt metodolojileri hazırlanarak ele alınır. Ana faktörler metodoloji uygulanırken çok sayıda alt faktör ve ölçüte ayrıştırılır. Diğer taraftan aralarındaki ilişki nedeniyle şirketin finansal riski karşı karşıya kalabileceği iş riski ile birlikte değerlendirilmek durumundadır. Risk profili değerlendirilirken geçmiş eğilimlerin önemi çerçevesinde trendler de dikkate alınır.  

    İş Riski

    İş riski profili bir şirketin bağımsız kredi profili itibariyle taşıyabileceği finansal riski etkiler.

    Sektör Riski

    Şirketlerin iş riski profilleri faaliyette bulundukları sektörlere ilişkin özelliklerden ve faaliyette bulundukları sektör içinde özgün konumlarından kaynaklanır. Her sektörün kapsamındaki şirketler için taşıdığı riskler farklıdır. Sektörün teknolojik, rekabet, ürün, istihdam özellikleri şirketlerin faaliyetlerinde önemlidir. Bir sektörün barındırdığı risk zımni olarak o sektördeki derecelendirme notları için bir tavan oluşturulmasına yol açabilir. Sektöre özgü döngüsellik, giriş engelleri ve yedekleme riskleri değerlendirilir.

    Rekabet Gücü ve Konumu

    Şirketlerin faaliyetlerini sürdürürken özgün özellikleri lehlerine veya aleyhlerine işleyebilir. Coğrafik ve ürün çeşitlendirme, teknolojik üstünlük özellikleri ve operasyonel riskler şirketlerin performanslarında ve sürdürülebilirliğinde önemli rol oynar. Piyasa payı, çeşitlendirme, faaliyet karlılığı, yönetimin stratejisi ve kurumsal yönetim uygulamaları değerlendirilir. Şirket ölçeği de derecelendirmede önemli bir faktördür.

    Finansal Risk Profili

    Finansal risk profilinin belirlenmesinde çok sayıda finansal ölçüt kullanılarak, oran analizleri ile geçmiş trend dikkate alınarak ve geleceğe ilişkin değerlendirme yapılır. Finansal risk profilinin değerlendirilmesinde şirketin bütçe performansı ve gelecek projeksiyonları da rol oynar.

    Kaldıraç ve Borçlanmaya İlişkin Faktörler

    Şirketlerin sermayesi seviye ve niteliğiyle risk duyarlılıklarını yansıtır. Diğer taraftan çok düşük finansal kaldıraç her zaman en uygun finansal strateji olmayabilir. Kaldıraç bu bağlamda şirketin ne ölçüde dış fonlamaya bağlı olduğunun ölçütüdür. Bu yönüyle yüksek kaldıraç finansal baskıyı artırır. Toplam Borçlar / Özkaynak kaldıraç hakkında önemli ölçütlerden biridir.

    Likidite

    Şirketler iç ve dış kaynaklardan kısa vadeli yükümlülüklerini karşılayabilmelidir. Bu yeterliliğe ek olarak yeniden finansmanı zamanında yapma yeteneği de etkilidir. Diğer taraftan likidite ve getiri ilişkisi de dikkate alınmalıdır. Toplam Dönen Varlıklar / Toplam Kısa Vadeli Kaynaklar likidite yeterliliğine ilişkin önemli ölçütlerden biridir.

    Nakit Yaratımı

    Faaliyetlerden sağlanan nakit akışları ihraççıya borç servisinde iç kaynak sağlar. Ayrıca dış fonlama kaynaklarına daha fazla erişim ve dış kaynak elde etme olanağı sunar. Faaliyet dışı nakit akımları ve yatırım harcamaları da incelenir. Serbest Nakit Akımı / Toplam Borç nakit yaratımının yeterliliği hakkında önemli ölçütlerden biridir.

    Tamamlayıcı Not Bileşenleri

    Finansman Politikası

    Şirketin risk iştahı ve yönetimin derecelendirme notunu koruma istekliliği gibi finansal politikaları şirketlerin nihai notuna ulaşılmasında değerlendirilmesi önem taşıyan unsurlardan biri olarak ortaya çıkmaktadır.

    Benzer Şirket Bağlamı

    Derecelendirme notlarının şirketler arasında dağılımında tutarlılık sağlamak açısından peer grup analizi, derecelendirilen şirketlerin çoğunlukla aynı sektörde yer alan karşılaştırma grubundaki yerini göstermek açısından önemlidir.

    Dışsal Destek (Ana Ortak / Hükümet Desteği)

    Bir şirketin kredi değerliliğininin saptanmasında belli koşullarda ana ortak / hükümet desteğinin varlığının araştırıması belirleyici bir rol oynar.

    Uzun Vadeli ve Kısa Vadeli Notlar

    DRC RATING, ulusal uzun vadeli ve kısa vadeli kredi derecelendirme notlarını açıklar. Uzun vadeli notlar şirketlerin bir yıldan uzun sürede göreceli kredi değerliliğinin DRC RATING tarafından nasıl görüldüğünü belirtir. Kısa vadeli notlar, kısa vadeli borçların ve bir yıldan kısa sürede yaratılan nakit akışları vb. faktörlerin değerlendirilmesi sonucuında açıklanır.

    Şirket Derecelendirme Metodolojisinin Sınırları

    İhraççı kredi derecelendirme ölçeğine ilişkin olarak metodolojinin bazı sınırları vardır. Genel sınırlar, notların ihraççının bir zaman aralığındaki spesifik temerrüt olasılığı yüzde tahmini olmaması, finansal araçlarının piyasa değeri veya yönü hakkında bir görüş belirtmemesi, finansal araçlarının likiditesine ilişkin olmaması, tek başına temerrüt halinde kayıp şiddeti hakkında görüş ifade etmemesi, ticari krediye taraf olma uygunluğuna ilişkin görüş belirtmemesidir.

    Operasyonel Risk

    Kredi derecelendirmeye ilişkin özel sınır operasyonel risklerle ilgili ve sonuçları ortaya çıkmadan önce tahmin edilemeyen olaylara ilişkin olay riskidir.  İstatistiksel olarak birleşme ve satın almalar en sık görülen olay riskidir. Bu bağlamda açıklanan niyet ve gelişmeler olay riskinin derecelendirme sürecinde nasıl ele alınacağını belirler. 

    Kurumsal Yönetim Uygulamaları

    Şirkete özgü rekabet gücünün değerlendirilmesinde kurumsal yönetim uygulamaları önem taşıyabilir. Ancak burada dikkatli bir analiz gerekmektedir. İyi kurumsal yönetim şirketin rekabet gücünü oluşturan diğer faktörlerde etkisini gösterebilir. DRC RATING analizlerinde şirketin yapısına uygun kurumsal yönetim uygulamalarının iyi düzeyde olması ile yetersiz düzeyde olmasını farklı değerlendirir. İyi kurumsal yönetim uygulamaları mutlaka derecelendirme notunu yükselten bir faktör olarak dikkate alınmayabilirken, yetersiz kurumsal yönetim çoğunlukla derecelendirme notunu olumsuz etkileyecektir.